De energiekosten van een huishouden zijn afhankelijk van de woning, maar ook van het gebruik van stroom en gas (of warmte) door de bewoners. Zuinig stoken scheelt op het gas- of warmteverbruik. En de stroomrekening gaat omlaag als u apparaten slim gebruikt en ze echt uit schakelt wanneer u ze niet gebruikt.
Huishoudens gebruiken energie op verschillende manieren. De verwarming verbruikt het meest: iets meer dan de helft (51 procent) van het energiegebruik. Daarna volgt het verwarmen van water (14 procent). De figuur laat zien waaraan huishoudens energie besteden (gas en elektra bij elkaar).

Trends
Tussen 1990 en 2006 daalde het jaarlijkse aardgasverbruik van een gemiddeld huishouden, met zo'n 23 procent. Dat komt vrijwel geheel doordat er minder gas nodig was voor verwarming: steeds meer mensen hebben namelijk een zuinige hoogrendementsketel en steeds meer huizen zijn goed geisoleerd. Milieu Centraal beschrijft op haar website de trends uitgebreid, zie www.milieucentraal.nl/trend cv-ketels en www.milieucentraal.nl/trend isolatie.
De hoeveelheid stroom die een gemiddeld huishouden gebruikt per jaar, steeg tussen 1990 en 2006 met twintig procent. Dat komt omdat er meer apparaten in huis zijn. Maar ook de samenstelling van huishoudens heeft aan de stijging bijgedragen. Er zijn meer eenpersoonshuishoudens bijgekomen; het gebruik per persoon is dan hoger. En er zijn meer gezinnen waarin beide partners werken: die hebben meer tijdsbesparende apparaten in huis, zoals een droger of vaatwasser. Ook hierover heeft Milieu Centraal meer informatie, zie www.milieucentraal.nl/trends energiebesparing.
Elektriciteit in huishoudens
Een gemiddeld huishouden gebruikt per jaar 3.500 kilowattuur (kWh) elektriciteit. Een kWh kost 22 cent, de kosten voor vastrecht bedragen 237 euro. Hiermee komt de elektriciteitsrekening dus op bijna 1.100 euro (prijspeil 2010).
Het aantal mensen in een huishouden heeft invloed op het elektriciteitsverbruik. Bij één persoon is het gemiddelde stroomverbruik 2.220 kWh per jaar, bij zes personen of meer kan dat oplopen tot bijna 5.300 kWh.
Bewoner heeft zelf invloed op rekening
Waaraan de meeste elektriciteit op gaat, hangt erg af van het huishouden. Zo verbruiken huizen met een elektrische boiler veel meer stroom dan woningen met een boiler op gas. Daarnaast verschilt het aantal en het soort apparaten en de manier van verlichten tussen woningen. Tot slot maakt het veel uit hoe de bewoners daarmee omgaan: laten ze licht zomaar overal branden? Blijft de computer dag en nacht aan? Dat kost meer geld dan consequent uitdoen.
Wat is nou veel?
Om u een idee te geven hoeveel stroom een apparaat verbruikt, staan er hier een paar op een rij. Dit zijn gemiddelde cijfers. Tussen tv-toestellen onderling bijvoorbeeld, kan het verbruik variëren.

Kosten voor aardgas
Een gemiddeld huishouden verbruikt jaarlijks 1.600 kubieke meter gas. Een kubieke meter gas kost 54 eurocent (prijspeil 2010); daar komt nog vastrecht bij van 180 euro. De gasrekening komt dus uit op een kleine 1.100 euro.
Hoeveel gas verbruik ik?
Hoeveel gas een huishouden werkelijk verbruikt, hangt af van verschillende zaken. Van het aantal mensen in huis bijvoorbeeld en van de verwarmingsketel; maar ook het woningtype en het bouwjaar van het huis hebben invloed op de gasrekening. Moderne woningen zijn beter geïsoleerd. Hierdoor verliezen ze minder warmte via de ramen, de muren en het dak en verbruiken ze minder gas.
Verwarmen, warm water en koken
De meeste huishoudens in Nederland gebruiken aardgas voor het verwarmen van de woning, voor warm water uit de kraan en voor het koken. Ongeveer driekwart van het gasverbruik gaat op aan centrale verwarming; het verwarmen van water bepaalt 23 procent van de gasrekening. Koken is een kleine post, namelijk een kleine vier procent. Aangezien verwarming veruit het meeste gas vergt, kan de rekening omlaag als het lukt om zuinig te stoken.
Stadsverwarming
Stadswarmte heeft geen gas of elektriciteit nodig, maar alleen warmte. Die warmte ontstaat in energiecentrales, biomassacentrales en afvalverbranders. Stadswarmte is dus nuttig gebruik van energie die anders verloren zou gaan. Bijna vier procent van de woningen in Nederland is aangesloten op stadsverwarming; meestal zijn dat flatgebouwen of andere wooncomplexen.
Warmte meten we in joules. Een gemiddeld huishouden met stadsverwarming verbruikt zo’n 46 gigajoules per jaar (een gigajoule is duizend miljard joules). Een GJ kost ongeveer 22,82 euro (prijspeil 2009), daarbij komt het vastrecht van 308,66 euro. Een huishouden met stadsverwarming is dus een kleine 1.300 euro kwijt.
Bijna tachtig procent van de stadswarmte in een huishouden gaat naar verwarming. De rest wordt besteed aan het verwarmen van water. Meer informatie over stadsverwarming staat op de website van Milieu Centraal, zie Stadsverwarming.